Mair Russell-Jones

Ganwyd Mair Eluned Thomas yn 1917 ym Mhontycymer ger Pen-y-bont ar Ogwr. Cafodd ei dewis ar gyfer y gwaith datgodio tra oedd yn astudio Cerddoriaeth ac Almaeneg ym Mhrifysgol Caerdydd, ac roedd yn un o’r sifiliaid a fu’n datrys codau i’r llywodraeth yn Bletchley Park yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Byddai’n datgodio negeseuon drwy ddefnyddio peiriant Enigma, ond siaradodd hi ddim am y gwaith hwn tan 1998, gan ei bod wedi llofnodi’r Ddeddf Cyfrinachau Swyddogol. Gyda chymorth ei mab, Gethin Russell-Jones, ysgrifennodd ei chofiant, My Secret Life in Hut Six, a gyhoeddwyd ar ôl ei marwolaeth.