Amy Dillwyn

Yn enedigol o’r Sgeti yn Abertawe, cafodd Amy Dillwyn ei haddysg gartref ac roedd yn fenyw ifanc wrthryfelgar yng nghylchoedd bonheddig oes Fictoria. Ysgrifennodd nofelau poblogaidd yn ymdrin â rôl menywod fel dinasyddion eilradd, nofelau fel Chloe Arguelle a Jill and Jack, ac roedd hefyd yn cyfrannu erthyglau a cholofnau’n rheolaidd i’r Spectator. Bu farw ei thad yn ifanc a gadael y teulu mewn trafferthion ariannol mawr, a bu Amy’n rheoli’r ffatri sinc yn Llansamlet yr arferai ei thad ei rhedeg, busnes oedd â dyledion mawr, ar adeg pan nad oedd fawr o groeso fel arfer i fenywod yn ystafelloedd cyfarfod byd diwydiant a masnach. Llwyddodd i adfer y busnes a’i godi’n ôl ar ei draed, ac erbyn 1904 roedd wedi gwerthu ei chyfranddaliadau i gwmni o’r Almaen. Neilltuodd weddill ei hoes i wleidyddiaeth leol.

100 Welsh Women illustrations by Molly Allen