Twymder Cymdeithasol & Gweithrediad

Illustration of Uzo Iwobi by Molly Allen

Uzo Iwobi

Cydraddoldeb Hil Twymder Cymdeithasol & Gweithrediad

Mae Uzo Iwobi yn Gyfreithiwr a anwyd yn Nigeria, sydd wedi gwneud cyfraniadau sylweddol i gymunedau BAME Cymru.

Gan sefydlu’r Ganolfan Gymunedol Affricanaidd gyntaf un yn y wlad a sefydlu Race Council Cymru, corff ymbarél sy’n herio anghydraddoldebau hiliol yng Nghymru, dyfarnwyd OBE i Uzo am ei chyfraniadau i gysylltiadau hiliol cymunedol a Chymunedau De Cymru.

Mae hi wedi cael llawer o swyddi arwain ar hil, gan gynnwys gwasanaethu fel Comisiynydd Cydraddoldeb Hiliol y DU. Gweithiodd fel cynghorydd strategol i Dîm Amrywiaeth Cenedlaethol yr Heddlu, y Swyddfa Gartref ac Awdurdod yr Heddlu (APA) ac mae wedi bod yn aelod o fwrdd y Groes Goch Brydeinig, Coleg yr Iwerydd ac elusennau eraill fel BAWSO.

Yn fwy diweddar, penodwyd Uzo yn Gadeirydd Rhyngwladol Amrywiaeth yng Ngholeg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru ac yn gydlynydd ar gyfer Cymdeithas Frenhinol Cymanwlad Cymru.

Mae Uzo wedi derbyn gwobrau gan y Prif Weinidog, Comisiwn Cenedlaethol y Merched, Menyw y Flwyddyn Abertawe (2006), Gwobr Cyflawniad Oes gan Gymdeithas Genedlaethol Cymunedau Nigeria (NANC -UK); mae cydnabyddiaeth o gyflawniad rhagorol mewn gwaith cymunedol yng Nghymru wedi cydnabod Gwobr Menyw y Flwyddyn Bae Abertawe (Cyflawniad Cymunedol) 2006 iddi; yn Gymrawd Anrhydeddus ym Mhrifysgol Cymru’r Drindod St David (UWTSD). Enwyd Uzo ar restr 100 o Affricaniaid Du, Gwych a Chymraeg gan Wales Online a Chomisiynydd i’r Comisiwn Canmlwyddiant.

Ar hyn o bryd mae Uzo yn gwasanaethu fel y fenyw ddu gyntaf o Affrica i gael ei phenodi’n Gynghorydd Polisi Arbenigol ar Gydraddoldebau i Lywodraeth Cymru.

Illustration of Tavi Murray by Molly Allen

Tavi Murray

Hawliau LGBTQ+ & Cynrychiolaeth Twymder Cymdeithasol & Gweithrediad

Dechreuodd Tavi Murray ei gyrfa academaidd drwy ennill gradd dosbarth cyntaf mewn Ffiseg a Chyfrifiadureg ym Mhrifysgol Cymru, Aberystwyth. Mae’n arbenigwraig o fri rhyngwladol ar rewlifoedd, ac yn astudio i ba raddau y mae rhewlifoedd yn cyfrannu at godi lefel y môr yn fyd-eang, nawr ac yn y dyfodol. Mae ei gwaith wedi mynd â hi i’r Arctig ac i’r Antarctig ac wedi ennill iddi Fedal y Pegynau, ac mae wedi cael cyllid ar gyfer sawl prosiect gan Ymddiriedolaeth Leverhulme.

Illustration of Trudy Norris-Grey by Molly Allen

Trudy Norris-Grey

Twymder Cymdeithasol & Gweithrediad

Ganwyd Kathryn Trudy Norris-Grey yn Nhreforys, Abertawe, y seithfed o wyth plentyn. Ar ôl astudio ar gyfer gradd mewn Astudiaethau Busnes yng Ngholeg Polytechnig Cymru (sydd bellach yn rhan o Brifysgol De Cymru), datblygodd ei gyrfa’n gyflym wrth iddi symud i swyddi marchnata a swyddi rhyngwladol uwch. Daeth yn Llywydd ar Sun Microsystems yn 2005, ac yn 2008 fe’i penodwyd yn Gadeirydd WISE (Menywod mewn Gwyddoniaeth, Peirianneg a Thechnoleg), swydd y mae’n ei dal hyd heddiw, sy’n ymgyrchu i annog mwy o ferched a menywod i ddilyn gyrfaoedd STEM. Ymunodd â Microsoft fel Rheolwraig Gyfarwyddwraig Canol a Dwyrain Ewrop yn 2012.

Illustration of Ursula Masson by Molly Allen

Ursula Masson

Addysg Twymder Cymdeithasol & Gweithrediad

Yn enedigol o Ferthyr Tudful, helpodd Ursula Masson i sefydlu Honno, Gwasg Menywod Cymru, i ailargraffu gweithiau menywod o Gymru o’r 19eg a’r 20fed ganrif a oedd wedi mynd yn angof. Bu hefyd yn gweithio fel newyddiadurwraig yn ne Cymru ac yna yn Awstralia, cyn dod adref i ddysgu oedolion yn Abertawe a darlithio mewn hanes ym Mhrifysgol Morgannwg. Roedd yn un o gyd-sylfaenwyr Archif Menywod Cymru yn 1998, a hyrwyddodd gyfres o Sioeau Teithiol ar Hanes Menywod Cymru, lle’r oedd pobl yn dod â deunydd ynglŷn â hanes cymdeithasol bywydau menywod. Hi hefyd sefydlodd adran Astudiaethau Rhywedd Prifysgol Morgannwg, a golygodd ddau lyfr yng nghyfres Clasuron Honno: Elizabeth Andrews, A Woman’s Work is Never Done (2006) a The Very Salt of Life: Welsh Women’s Political Writings from Chartism to Suffrage (2007).

Illustration of Susan Williams-Ellis by Molly Allen

Susan Williams-Ellis

Twymder Cymdeithasol & Gweithrediad Y Celfyddydau

Roedd Susan Caroline Williams-Ellis yn ferch i Syr Bertram Clough Williams-Ellis, pensaer a chrëwr pentref gwyliau Portmeirion. Yn 16 oed, cafodd ei hanfon i Ysgol Dartington Hall yn Nyfnaint, lle y dysgodd sut i wneud crochenwaith gan Bernard a David Leach. Taniwyd ei diddordeb mewn crochenwaith o’r newydd ar ôl gweithio’n creu mapiau yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Erbyn hynny roedd wedi symud yn ôl i Gymru. Gyda’i gŵr, sefydlodd fusnes Crochenwaith Portmeirion, gan ddatblygu ei chyfresi a’i dyluniadau ei hun a fyddai’n dod yn annwyl i bobl ym mhedwar ban byd. Bu hefyd yn darlunio llyfrau ac yn paentio, cyn ymddeol yn 2005.

100 Welsh Women illustrations by Molly Allen